हर्निया (Hernia)
हर्निया (Hernia)
आतड्याचा हर्निया (जो 'इंग्विनल' किंवा मांडीच्या सांध्यातील हर्नियाचा एक प्रकार आहे), ज्यामध्ये हर्नियाची पिशवी पोटाच्या स्नायूंच्या थरांमध्ये असते. जर आतडी अडकली असतील किंवा आवळली गेली असतील (स्ट्रँग्युलेटेड हर्निया) आणि वेदना होत असतील — ॲकोनिटम नॅप (Aconitum nap.).
इंग्विनल हर्निया (मांडीच्या सांध्यातील हर्निया), विशेषतः डाव्या बाजूला वेदना होत असल्यास — एस्क्युलस हिप. ३x (Aesculus hip. 3x).
जठराचा हर्निया (Stomach hernia). जठर अन्ननलिकेतून वरच्या दिशेने सरकते (हायटस हर्निया) — असाफोटिडा ३x (Asafoetida 3x).
: अंडकोषाचा हर्निया (Hernia of scrotum) — ऑरम मेट. (Aurum met.).
: बेंबीचा हर्निया (अम्बिलिकल हर्निया); हा पुरुषांपेक्षा मुले आणि स्त्रियांमध्ये अधिक सामान्य आहे. हे सर्व प्रकारच्या हर्नियावर गुणकारी आहे. दिवसातून चार डोस — कॅल्केरिया कार्ब. २०० (Calcarea carb. 200).
रुग्ण कृश किंवा अशक्त असल्यास बेंबीचा हर्निया — कॅल्केरिया फॉस. (Calcarea phos.).
: बेंबीचा हर्निया — ग्रॅनेटम (Granatum).
: शरीराच्या कोणत्याही भागात पेशींची असामान्य वाढ होऊन झालेला इंटरस्टिशियल हर्निया — हायड्रोकोटाइल १सी (Hydrocotyle 1c).
: उजव्या बाजूचा मांडीच्या सांध्यातील (इंग्विनल) हर्निया, वेदनेसह किंवा वेदनेशिवाय. दर १५ दिवसांनी एक डोस. स्ट्रँग्युलेटेड हर्निया. पोटात गॅस, पोट फुगणे आणि पोटात गुरगुरणे — लायकोपोडियम १००० (Lycopodium 1000), १५ दिवसांनी पुन्हा द्यावे.
: अंडकोषाचा हर्निया — मॅग्नेशियम मूर (Magnesium mur.).
अनुवांशिक अंडकोषाचा हर्निया — मॅग्नेशियम फॉस. ६x (Magnesium phos. 6x).
पचनाच्या समस्यांसह उजव्या बाजूचा हर्निया. २०० पोटन्सीचा डोस दर ५ दिवसांनी द्यावा. नक्स व्होमिका १x (Nux vomica 1x) जुन्या आणि नवीन हर्नियाच्या वेदनांपासून आराम देते. हे मुलांमधील बेंबीचा हर्निया बरे करते — नक्स व्होमिका २०० (Nux vomica 200), दर ५ दिवसांनी पुन्हा द्यावे.
जेव्हा हर्निया स्ट्रँग्युलेटेड (आवळला गेलेला) असतो आणि ॲकोनाइट, बेलाडोना व नक्स व्होमिका यांचा योग्य परिणाम होत नाही — प्लंबम मेट. (Plumbum met.).
: योनीमार्गाचा हर्निया (म्हणजेच योनीमार्गाचा काही भाग बाहेर येणे) — सेपिया (Sepia).
: सिस्टिक हर्निया, म्हणजेच मूत्राशयाचा हर्निया — स्टॅफिसॅग्रिया (Staphysagria). मांडीच्या हाडाचा किंवा फिमरचा हर्निया — विस्बाडेन
टीप १: हर्निया अडकल्यास (स्ट्रँग्युलेशन झाल्यास), जेव्हा तीव्र वेदना होतात आणि डॉक्टरांनी दिलेली औषधे वेदना कमी करण्यास व रुग्णाला आराम देण्यास अयशस्वी ठरतात, तेव्हा शस्त्रक्रिया आवश्यक असते. दर १० मिनिटांनी नक्स व्होमिका १x (Nux vomica 1x) घेतल्याने हर्नियाचा अडथळा किंवा अडकलेली स्थिती दूर होण्यास मदत होते.
टीप २: शक्य असल्यास, रुग्णाने पाठीवर झोपावे आणि कमरेचा भाग खांद्याच्या उंचीपर्यंत वर उचलावा. त्यानंतर ट्रस किंवा हर्निया-ब्रेसच्या साहाय्याने हर्नियाला जागेवर परत ढकलले जाऊ शकते. अंडकोष (स्क्रोटल) आणि जांघेतील (इंग्विनल) हर्नियाच्या बाबतीत, कमरेभोवती कापड किंवा पट्टा व्यवस्थित बांधणे फायदेशीर ठरते.
आतड्याचा हर्निया (जो 'इंग्विनल' किंवा मांडीच्या सांध्यातील हर्नियाचा एक प्रकार आहे), ज्यामध्ये हर्नियाची पिशवी पोटाच्या स्नायूंच्या थरांमध्ये असते. जर आतडी अडकली असतील किंवा आवळली गेली असतील (स्ट्रँग्युलेटेड हर्निया) आणि वेदना होत असतील — ॲकोनिटम नॅप (Aconitum nap.).
इंग्विनल हर्निया (मांडीच्या सांध्यातील हर्निया), विशेषतः डाव्या बाजूला वेदना होत असल्यास — एस्क्युलस हिप. ३x (Aesculus hip. 3x).
जठराचा हर्निया (Stomach hernia). जठर अन्ननलिकेतून वरच्या दिशेने सरकते (हायटस हर्निया) — असाफोटिडा ३x (Asafoetida 3x).
: अंडकोषाचा हर्निया (Hernia of scrotum) — ऑरम मेट. (Aurum met.).
: बेंबीचा हर्निया (अम्बिलिकल हर्निया); हा पुरुषांपेक्षा मुले आणि स्त्रियांमध्ये अधिक सामान्य आहे. हे सर्व प्रकारच्या हर्नियावर गुणकारी आहे. दिवसातून चार डोस — कॅल्केरिया कार्ब. २०० (Calcarea carb. 200).
रुग्ण कृश किंवा अशक्त असल्यास बेंबीचा हर्निया — कॅल्केरिया फॉस. (Calcarea phos.).
: बेंबीचा हर्निया — ग्रॅनेटम (Granatum).
: शरीराच्या कोणत्याही भागात पेशींची असामान्य वाढ होऊन झालेला इंटरस्टिशियल हर्निया — हायड्रोकोटाइल १सी (Hydrocotyle 1c).
: उजव्या बाजूचा मांडीच्या सांध्यातील (इंग्विनल) हर्निया, वेदनेसह किंवा वेदनेशिवाय. दर १५ दिवसांनी एक डोस. स्ट्रँग्युलेटेड हर्निया. पोटात गॅस, पोट फुगणे आणि पोटात गुरगुरणे — लायकोपोडियम १००० (Lycopodium 1000), १५ दिवसांनी पुन्हा द्यावे.
: अंडकोषाचा हर्निया — मॅग्नेशियम मूर (Magnesium mur.).
अनुवांशिक अंडकोषाचा हर्निया — मॅग्नेशियम फॉस. ६x (Magnesium phos. 6x).
पचनाच्या समस्यांसह उजव्या बाजूचा हर्निया. २०० पोटन्सीचा डोस दर ५ दिवसांनी द्यावा. नक्स व्होमिका १x (Nux vomica 1x) जुन्या आणि नवीन हर्नियाच्या वेदनांपासून आराम देते. हे मुलांमधील बेंबीचा हर्निया बरे करते — नक्स व्होमिका २०० (Nux vomica 200), दर ५ दिवसांनी पुन्हा द्यावे.
जेव्हा हर्निया स्ट्रँग्युलेटेड (आवळला गेलेला) असतो आणि ॲकोनाइट, बेलाडोना व नक्स व्होमिका यांचा योग्य परिणाम होत नाही — प्लंबम मेट. (Plumbum met.).
: योनीमार्गाचा हर्निया (म्हणजेच योनीमार्गाचा काही भाग बाहेर येणे) — सेपिया (Sepia).
: सिस्टिक हर्निया, म्हणजेच मूत्राशयाचा हर्निया — स्टॅफिसॅग्रिया (Staphysagria). मांडीच्या हाडाचा किंवा फिमरचा हर्निया — विस्बाडेन
टीप १: हर्निया अडकल्यास (स्ट्रँग्युलेशन झाल्यास), जेव्हा तीव्र वेदना होतात आणि डॉक्टरांनी दिलेली औषधे वेदना कमी करण्यास व रुग्णाला आराम देण्यास अयशस्वी ठरतात, तेव्हा शस्त्रक्रिया आवश्यक असते. दर १० मिनिटांनी नक्स व्होमिका १x (Nux vomica 1x) घेतल्याने हर्नियाचा अडथळा किंवा अडकलेली स्थिती दूर होण्यास मदत होते.
टीप २: शक्य असल्यास, रुग्णाने पाठीवर झोपावे आणि कमरेचा भाग खांद्याच्या उंचीपर्यंत वर उचलावा. त्यानंतर ट्रस किंवा हर्निया-ब्रेसच्या साहाय्याने हर्नियाला जागेवर परत ढकलले जाऊ शकते. अंडकोष (स्क्रोटल) आणि जांघेतील (इंग्विनल) हर्नियाच्या बाबतीत, कमरेभोवती कापड किंवा पट्टा व्यवस्थित बांधणे फायदेशीर ठरते.